Logo
FAN ISTIQBOLLARI ILMIY PLATFORMASI

Til tanlash

Ro'yxatdan o'tish Kirish
Hero Background
Ilmiy maqola
O'zbekcha

KOMMUNIKATIV MASHQLAR ASOSIDA YUQORI SINF O‘QUVCHILARINING LEKSIK KOMPETENSIYASINI DIAGNOSTIKA QILISH VA BAHOLASH MEZONLARI

Ta'limda Istiqbolli Izlanishlar xalqaro ilmiy metodik jurnal
Iyul 2026
2026-yil 7-son, 1-qism
Pages 283-288
1 Views

Annotatsiya va maqola mazmuni

Anotatsiya (UZ)

Mazkur maqolada yuqori sinf o‘quvchilarining ingliz tilidagi lug‘at boyligini kommunikativ mashqlar asosida baholash mezonlarini takomillashtirish hamda diagnostika metodikasini ishlab chiqish masalalari tahlil qilinadi. Tadqiqotda leksik kompetensiyani baholashning zamonaviy pedagogik yondashuvlari o‘rganilib, kommunikativ vazifalar asosida o‘quvchilarning faol va passiv lug‘at zaxirasini aniqlash imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, ko‘p mezonli baholash tizimi hamda diagnostik bosqichlar taklif etilib, ularning tajriba-sinov jarayonidagi samaradorligi nazariy jihatdan asoslanadi. Tadqiqot natijalari lug‘at boyligini baholashda faqat test topshiriqlaridan foydalanish yetarli emasligini, balki o‘quvchilarning real muloqot jarayonidagi leksik faolligini ham hisobga olish zarurligini ko‘rsatadi.

Kalit so'zlar: lug‘at boyligi, leksik kompetensiya, kommunikativ mashqlar, diagnostika, baholash mezonlari, ingliz tili, yuqori sinf, kommunikativ yondashuv, ta'lim samaradorligi. КРИТЕРИИ ДИАГНОСТИКИ И ОЦЕНКИ ЛЕКСИЧЕСКОЙ КОМПЕТЕНЦИИ УЧАЩИХСЯ СТАРШИХ КЛАССОВ НА ОСНОВЕ КОММУНИКАТИВНЫХ УПРАЖНЕНИЙ

Аннотация (RUS)

В данной статье рассматриваются вопросы совершенствования критериев оценки и методики диагностики словарного запаса учащихся старших классов на основе коммуникативных упражнений. Исследование направлено на разработку комплексной диагностической системы оценки лексической компетенции, обеспечивающей объективное определение уровня сформированности словарного запаса обучающихся. В экспериментальной работе приняли участие 330 учащихся, из которых 165 составили экспериментальную группу и 165 – контрольную. Продолжительность педагогического эксперимента составила один учебный год. Результаты исследования показали, что систематическое использование коммуникативных упражнений способствует существенному повышению уровня лексической компетенции учащихся, расширению их активного словарного запаса и совершенствованию навыков использования лексических единиц в реальных коммуникативных ситуациях. Предложенная многоуровневая диагностическая методика может быть использована в практике преподавания английского языка в общеобразовательных школах для повышения объективности оценки словарного запаса учащихся.

Ключевые слова: словарный запас, лексическая компетенция, коммуникативные упражнения, диагностика, критерии оценивания, английский язык, учащиеся старших классов, коммуникативный подход, языковая компетенция, педагогический эксперимент. CRITERIA FOR DIAGNOSING AND ASSESSING THE LEXICAL COMPETENCE OF SENIOR SECONDARY SCHOOL STUDENTS BASED ON COMMUNICATIVE EXERCISES

Abstract (EN)

This article examines the improvement of assessment criteria and diagnostic methodology for developing high school students' English vocabulary through communicative exercises. The study analyzes contemporary approaches to lexical assessment and proposes a multi-criteria diagnostic framework that evaluates both receptive and productive vocabulary in Ta’limda istiqbolli izlanishlar - xalqaro ilmiy-metodik jurnal № 7/2026 ISSN: 3060-527X authentic communicative situations. The findings suggest that vocabulary assessment should extend beyond traditional testing and include learners' communicative performance in meaningful language use.

Keywords: vocabulary development, lexical competence, communicative exercises, assessment, diagnostics, English language teaching, high school students, communicative approach

Adabiyotlar

[1]

Nation, I. S. P. Learning Vocabulary in Another Language. Cambridge University Press, 2001.

[2]

Nation, I. S. P. The Four Strands. Innovation in Language Learning and Teaching, 2007.

[3]

Schmitt, N. Researching Vocabulary: A Vocabulary Research Manual. Palgrave Macmillan, 2010.

[4]

Schmitt, N. Vocabulary in Language Teaching. Cambridge University Press, 2000.

[5]

Harmer, J. The Practice of English Language Teaching. 5th ed. Pearson, 2015.

[6]

Richards, J. C. Curriculum Development in Language Teaching. Cambridge University Press, 2001.

[7]

Lewis, M. The Lexical Approach. Language Teaching Publications, 1993.

[8]

Thornbury, S. How to Teach Vocabulary. Pearson Education, 2002.

[9]

Brown, H. D. Principles of Language Learning and Teaching. Pearson, 2014.

[10]

Coady, J., Huckin, T. Second Language Vocabulary Acquisition. Cambridge University Press, 1997.

[11]

Jalolov, J. J. Chet til o‘qitish metodikasi. Toshkent.

[12]

Ro‘ziyeva, D. Pedagogik texnologiyalar. Toshkent.

[13]

Tolipov, O‘., Usmonboyeva, M. Pedagogik texnologiyalarning nazariy asoslari. Toshkent.

[14]

Karimov, I. va boshqalar. Ingliz tilini o‘qitish metodikasi. Toshkent.

[15]

CEFR. Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment. Council of Europe, 2020.