TA’LIM JARAYONIDA BILIMLARNI TIZIMLASHTIRISH ORQALI FIKRLASH QOBILIYATINI SHAKLLANTIRISH
Annotatsiya va maqola mazmuni
Anotatsiya (UZ)
Mazkur maqolada ta’lim jarayonida bilimlarni tizimlashtirishning o‘quvchi va talabalarning fikrlash qobiliyatini shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Tadqiqotda bilimlarni tizimli tarzda uzatish, klasterlash, intellekt xaritalari va jadvallashtirish kabi didaktik usullarning mantiqiy, tahliliy va sintetik fikrlash ko‘nikmalariga ta’sirini aniqlashga qaratilgan empirik tajriba natijalari keltiriladi. Tadqiqot davomida tizimlashtirish usullari qo‘llanilgan eksperimental guruh natijalari nazorat guruhi bilan qiyosiy tahlil qilinadi. Olingan natijalar bilimlarni tizimlashtirishga asoslangan ta’lim metodikasining o‘quvchilarda tizimli va tanqidiy fikrlashni rivojlantirishda yuqori samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatadi.
Аннотация (RUS)
В данной статье анализируется роль систематизации знаний в образовательном процессе для формирования мыслительных способностей учащихся. В исследовании представлены результаты эмпирического эксперимента, направленного на определение влияния таких дидактических методов, как кластеризация, интеллект- карты и табличное структурирование, на логические, аналитические и синтетические навыки мышления. Результаты экспериментальной группы сопоставляются с результатами контрольной группы. Полученные данные показывают высокую эффективность методики обучения, основанной на систематизации знаний, в развитии системного и критического мышления учащихся.
Abstract (EN)
This article analyzes the role of systematizing knowledge in the educational process for forming students’ thinking abilities. The study presents the results of an empirical experiment aimed at determining the influence of didactic methods such as clustering, mind- mapping, and tabular structuring on logical, analytical, and synthetic thinking skills. The results of the experimental group are compared with those of the control group. The findings show that an instructional approach based on knowledge systematization is highly effective in developing systemic and critical thinking among learners.
Adabiyotlar
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son, 2020- yil 23-sentabr.
Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge: Harvard University Press, 1978. – 159 p.
Bruner J.S. The Process of Education. – Cambridge: Harvard University Press, 1960. – 97 p.
Davydov V.V. Виды обобщения в обучении. – Moskva: Pedagogika, 1972. – 424 s.
Ausubel D.P. Educational Psychology: A Cognitive View. – New York: Holt, Rinehart and Winston, 1968. – 685 p.
Piaget J. The Psychology of Intelligence. – London: Routledge, 1950. – 192 p.
Talyzina N.F. Управление процессом усвоения знаний. – Moskva: MGU, 1984. – 345 s.
Hattie J. Visible Learning: A Synthesis of Over
Meta-Analyses Relating to Achievement. – London: Routledge, 2009. – 392 p. Olimlar nigohi ilmiy-ommabop jurnal
Tolipov O‘.Q., Usmonboyeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. – Toshkent: Fan, 2006. – 148 b.
Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S.A. Pedagogik texnologiya asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2004. – 180 b.