Logo
FAN ISTIQBOLLARI ILMIY PLATFORMASI

Til tanlash

Ro'yxatdan o'tish Kirish
Hero Background
Ilmiy maqola
O'zbekcha

BAHOLASH NATIJALARINI BLOKCHEYN TEXNOLOGIYASI ASOSIDA HIMOYA QILISH MODELI VA ALGORITMLARI

Olimlar nigohi ilmiy ommabop jurnal
Iyul 2026
2026-yil 6-son
Pages 17-21
1 Views

Annotatsiya va maqola mazmuni

Anotatsiya (UZ)

Maqolada an’anaviy markazlashgan onlayn imtihon va baholash tizimlaridagi (LMS/HEMIS) xavfsizlik zaifliklari, ma’lumotlarni manipulyatsiya qilish hamda soxtalashtirish xavflarini bartaraf etish masalalari tadqiq etilgan. Baholash natijalarining daxlsizligi va ishonchliligini ta’minlash maqsadida blokcheyn texnologiyasiga asoslangan taqsimlangan ochiq, gibrid hamda xususiy modellar tahlil qilingan. Ma’lumotlar oqimi tizimida Keccak (SHA-3), SHA- 256 xesh-funksiyalari, Merkle daraxti iyerarxiyasi, raqamli imzolar va OpenCV asosidagi biometrik identifikatsiya mexanizmlarining o‘rni yoritilgan. Shuningdek, smart-kontraktlar yordamida baholash jarayonlarini va raqamli sertifikatlash tizimini avtomatlashtirish, tarmoq holatining o‘zgarish algoritmlari bayon etilgan. Tadqiqot yakunida oliy ta’lim muassasalarida smart-kontraktlar va xeshlash infratuzilmasiga asoslangan "raqamli ta’lim izi" ekotizimini joriy etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar berilgan.

Kalit so'zlar: Blokcheyn, baholash tizimi, ma’lumotlar daxlsizligi, smart-kontrakt, kriptografik xesh, Keccak (SHA-3), Merkle daraxti, raqamli ta’lim izi, avtomatlashtirilgan sertifikatlash. МОДЕЛИ И АЛГОРИТМЫ ЗАЩИТЫ ДАННЫХ ОЦЕНИВАНИЯ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ТЕХНОЛОГИИ БЛОКЧЕЙН

Аннотация (RUS)

В статье исследуются уязвимости безопасности, риски манипулирования данными и фальсификации, присущие традиционным централизованным системам онлайн-экзаменов и оценивания (LMS/HEMIS). В целях обеспечения неприкосновенности и надежности результатов оценивания анализируются децентрализованные публичные, гибридные и приватные модели на базе технологии блокчейн. Освещается роль криптографических механизмов в системе потока данных, включая хэш-функции Keccak (SHA-3), SHA-256, иерархию дерева Меркла, цифровые подписи и механизмы биометрической идентификации на основе OpenCV. Также описываются автоматизация процессов оценивания и системы цифровой сертификации с помощью смарт-контрактов, а также алгоритмы изменения состояния сети. В заключении исследования даны практические рекомендации для высших учебных заведений по внедрению инфраструктуры «цифрового образовательного следа» на основе смарт- контрактов и систем хэширования.

Ключевые слова: Блокчейн, система оценивания, целостность данных, смарт- контракт, криптографический хэш, Keccak (SHA-3), дерево Меркла, цифровой образовательный след, автоматизированная сертификация. A BLOCKCHAIN-BASED SECURITY MODEL AND ALGORITHMS FOR EDUCATIONAL ASSESSMENT RESULTS

Abstract (EN)

The article investigates security vulnerabilities, risks of data manipulation, and falsification inherent in traditional centralized online examination and assessment systems (LMS/HEMIS). To ensure the integrity and reliability of assessment results, decentralized public, hybrid, and private models based on blockchain technology are analyzed. The role of Olimlar nigohi ilmiy-ommabop jurnal cryptographic mechanisms within the data flow system, including Keccak (SHA-3) and SHA-256 hash functions, Merkle tree hierarchies, digital signatures, and OpenCV-based biometric identification, is elucidated. Furthermore, the automation of grading processes and digital certification using smart contracts, as well as network state transition algorithms, are described. The study concludes with practical recommendations for higher education institutions to implement a "digital educational footprint" infrastructure based on smart contracts and hashing systems.

Keywords: Blockchain, assessment system, data integrity, smart contract, cryptographic hash, Keccak (SHA-3), Merkle tree, digital educational footprint, automated certification

Adabiyotlar

[1]

129-130. Токтарова В. И., Вершинин Н. А. Технология блокчейн в системе высшего образования: возможности и перспективы внедрения // Вестник Марийского государственного университета. – 2023. – Т. 17. – № 1. – С. 38–48. – DOI: 10.30914/2072- 6783-2023-17-1-38-48. Chaudhari M.A., Ghodake K.S., Aher P.S., Borade A.S. Enhancing the Reliability and Security of Online Exam Systems Using Blockchain Technology // IJIRMPS. – 2025. – Vol. 13. – Issue 2. – ISSN: 2349-7300. Sireesha M., Balaji O., Harshitha K., Reddy Naik M., Arifullah S. An Innovative Method For Ensuring The Accuracy Of Online Exam Results Via Blockchain Technology // International Journal of Computational Learning & Intelligence. – 2025. – Vol. 04. – Issue 04. – P. 591. – DOI: 10.5281/zenodo.15235045. Fleener M. J. Blockchain assessment: the future of credentialing // South Florida Journal of Development. – Miami, 2024. – Vol. 5. – № 12. – P. 01-17. – DOI: 10.46932/sfjdv5n12-015. Курбацкий В. Н. Технология блокчейн как основа формирования цифрового образовательного следа // Высшая школа: проблемы и перспективы : материалы 14-й Международной научно-методической конференции. – Минск : РИВШ, 2019. – С. 274-277. Yi W., Chen J., Wang C., Weng L. Design and Implementation of a Blockchain-Based Self- Directed Learning Process Evaluation Traceability Platform // Computer tools in education. – 2023. – № 4. – P. 70–81. – DOI: 10.32603/2071-2340-2024-4-70-81.